Từ “giáo dục” (educate/education) xuất phát từ tiếng La Tinh “educo/educare” có nghĩa là rút ra, làm bộc lộ ra, là phát triển từ bên trong… chứ không là nhồi nhét một đống kiến thức vào đầu một cách gượng ép.

Người có thực sự “có học” là người phát triển được các năng lực trí tuệ của mình cao đến mức có thể đạt được bất cứ điều gì mà anh ta muốn, hoặc điều gì tương đương, mà không xâm phạm đến quyền lực của người khác.

Napoleon Hill

Một chàng trai trẻ đến một thợ may nọ để đặt may bộ comlê vừa với túi tiền nhưng đến khi thử áo thì mới té ngửa ra mình đã bị lừa. Bộ comlê của anh quả là một "tác phẩm" quái gở chưa từng thấy!

Lưng áo quá rộng, cánh tay phải quá dài, ống quần trái thì quá ngắn. Đã thế lại còn khuyết ba hột nút áo nữa...

Chàng trai hết sức thất vọng và tức giận. Nhưng gã thợ may cười hềnh hệch nói:

- Không sao! "Nâu pờ rồ lum" (no problem)! Chuyện nhỏ, chuyện nhỏ mà. Nghe này, cậu chỉ cần khom lưng xuống, cong cánh tay lại, bước đi khập khiểng và xỏ các ngón tay vào chỗ nút áo khuyết để giữ hai vạt áo với nhau...Cứ tin tôi đi! Trông cậu sẽ rất bảnh bao, rất "chảnh hàng" cho mà xem! Tôi biết, tôi biết chắc mà! Chẳng riêng gì cậu đâu, suốt ba chục năm qua, tôi đã may cho hàng ngàn, hàng vạn khách hàng trẻ tuổi như cậu mà! Cứ mặc bộ comlê này vào đi, cậu sẽ dễ ăn nói với thiên hạ hơn. Thậm chí cậu còn có thể lòe đời để kiếm một chức quan lớn, tha hồ ngồi mát ăn bát vàng đấy chứ!

Đoạn gã thợ may đưa mắt láo liên nhìn quanh, rồi xuống giọng nói thầm ra vẻ quan trọng lắm:

- Suỵt, nói nhỏ với cậu một bí mất nhé! Nếu ngày xưa tôi không khoát bộ comlê như thế thì giờ đây chắc tôi đang cong lưng ra mà cuốc đất,  đừng hòng mơ đến chuyện được làm chủ một tiệm may bề thế và đắt khách như thế này!

Đoạn gã nhếch mép cười đểu rồi nói:

- Mấy ông chủ tiệm may khác đấy à? Trong ngành với nhau mới biết, ối dào .... những bộ comlê của họ .... Mà thôi, nói toạt ra hết sự thật thì chúng nó xúm lại phá cho mình sập tiệm mất thôi!

Biết mình bị lừa nhưng chàng trai chẳng biết nói gì, đành ngậm đắng nuốt cay vặn vẹo thân hình để mặc vừa với bộ comlê quái dị nọ. Khi đang thiểu não bước đi trên đường phố, bỗng một người lạ mặt chặn anh lại, trầm trồ thán phục:

- Ôi chao, ai đã may bộ comlê này cho anh vậy? Chả là, tôi cũng đang muốn may một bộ mà!

Hơi ngạc nhiên nhưng cảm thấy hài lòng vì nghĩ rằng mình được khen, chàng thanh niên bèn sốt sắng chỉ cho người khách lạ tiệm may nọ. Người nọ liền vội vã bước đi và nói:

- Ồ, cảm ơn anh rất nhiều. Tôi sẽ đến đó may một bộ comlê mới được. Chúa ơi, người thợ may đó quả thật là một thiên tài! Ừ, phải là một thiên tài mới có thể may một bộ comlê vừa vặn với một người tật nguyền, què quặt như anh!!!



Buồn cười quá!

Nhưng cay đắng và xót xa thay, câu chuyện trên đây là hoàn toàn có thật!

Đó chính là điều mà nhà trường và hệ thống giáo dục "chính thống" đã làm với chúng ta!



Có lẽ, cũng một phần vì vậy mà có hàng ngàn, hàng vạn người đã tốt nghiệp đại học và điểm số rất cao nhưng không hề thành công trong cuộc sống. Nhiều người tuy có một việc làm ổn định nhưng thật ra không chút hạnh phúc với công việc và cuộc sống của mình. Nhiều người nhìn lại đời mình và không hiểu chuyện gì đã xảy ra với họ, rằng suốt ngần ấy thời gian, họ đã làm đúng theo những gì được dạy bảo, được "lập trình" sẵn nhưng giờ đây cái mà họ nhận được chỉ là một tâm trạng chán nản và u ám: "dường như, cuộc đời đã cướp đi của tôi những điều gì đó ... ". Không ít người mất thật nhiều thời gian và công sức để leo lên cái thang sự nghiệp, gần đạt đến đỉnh rồi mới nhận ra mình đã sai ngay từ đầu khi dựa thang vào một bức tường sắp sập ...

Có thể là khó nghe nhưng đó cũng chỉ là một phần rất nhỏ của những thực tế đang diễn ra trong cuộc sống bây giờ.

Sẽ là không đơn giản nếu chúng ta muốn tìm một câu trả lời trọn vẹn cho câu hỏi "tại sao".

Nhưng có lẽ là, người ta có thể đã được nhồi nhét thật nhiều kiến thức, thông tin, ... nhưng không phải là sự hiểu biết thật sự, khả năng tư duy, sự khôn ngoan và những "kỹ năng sống" vô cùng quan trọng giữa "đời thường". Thay vì được phát triển con người của mình một cách trọn vẹn nhất, người ta đã bị biến thành những "sản phẩm hàng loạt" của một khuôn mẫu méo mó nào đó.

Nhưng điều đáng buồn là ở chỗ, dường như họ vẫn không nhận ra điều đó vì nếu nhận ra thì chắc là họ đã sống khác đi rồi, trước khi bị "đời thường" gián cho những cú đòn cảnh tỉnh.



Bạn thân mến, chúng ta không thiếu khôn ngoan để phủ nhận tất cả những giá trị hoặc chờ đợi một phép nhiệm màu nào từ "hệ thống giáo dục chính thống" vốn đang mang trên mình quá nhiều căn bệnh trầm kha này ...

Nhưng chúng ta cũng đủ khôn ngoan để nhận ra rằng trong cái thế giới không ngừng thay đổi ngày nay, mỗi chúng ta cần phải biết tự trang bị những gì và cần làm những gì để có được một cuộc sống thật sự trọn vẹn và ý nghĩa nhất mà mình mong muốn.

Vâng, cuộc sống vẫn luôn là trường học tốt nhất của mỗi chúng ta và luôn có một chỗ đứng vững chắc cho những ai biết tự cứu lấy mình, tôi tin là như vậy!

(trích trong quyển "cán cân nhân quả" trong tủ sách "thắp sáng tâm hồn" do Hoàng Mai biên soạn)